دايى خود احمد بن اويس كه در اين زمان در مصر است پيوست و اكنون با او در مصر زندگى مىكند . و اللّه وارث الارض و من عليها و اليه يرجعون . خبر از بنى ارتنا ملوك بلاد روم از مغول ، بعد از خاندان هلاكو و سخن از آغاز كار و سرانجام احوالشان گفتيم كه اين مملكت از آن بنى قلج ارسلان از ملوك سلجوقى بود . آنان بودند كه در آن سرزمين دعوت اسلام را برپاى داشتند و آن را از ملوك روم كه در قسطنطينيه بودند بستدند و بسيارى از اعمال ارمن [ 1 ] و ديار بكر را بدان در افزودند . چنان كه سرزمينشان گسترده شد و كشورهايشان عظيم شد . پايتخت آنان شهر قونيه بود و از اعمال آن : آقسرا و انطاليه [ 2 ] و علايا و طغورله [ 3 ] و دمرلو و قراحصار . و از ممالك ايشان ارزنجان [ 4 ] و از اعمال آن است ، آقشهر و كامخ و قلعهء كوغونيا [ 5 ] و نيز از ممالك ايشان است . قيساريه و از اعمال آن است : نيكده و هرقله و منال ( ؟ ) و از ممالك ايشان است : سيواس كه آن را از امراى دانشمنديه بستدند . چنان كه در اخبارشان آورديم و از اعمال آن است : نيكسارو [ 6 ] اماسيه و توقات و قمنات و كنكر و انگوريه [ 7 ] و سامسون و صغوى ( ؟ ) و قسطمونى [ 8 ] و طرخلو و برلوا [ 9 ] و آنچه از بلاد ارمن بر قلمرو خود افزودند عبارت‌اند از : و ان و سلطان و ارجيش و اعمال آن . و از ديار بكر : خرت‌برت و ملطيه و سميساط و مساره . اين اعمال و هر چه بدان پيوندد از ناحيهء شمال تا شهر بورسه ، سپس تا خليج قسطنطينيه از آن ايشان بود و چنان كه مشاهده مىافتد كشورى پهناور بود . سپس اين دولت دچار پيرى و سستى شد ، چنان كه سرنوشت همهء دولتهاى مقتدر است . چون مغولان بر ممالك اسلام مستولى شدند و در ديگر نواحى نيز كشورهايى را گشودند و خان اعظم منگوقاآن برادر هلاكو بر تخت نشست ، در سال 654 لشكرهاى مغول به اين بلاد روى آورد . سركردهء سپاه مغول يكى از امراى بزرگ ايشان بود به نام بايجو [ 10 ] و فرمانرواى بلاد روم غياث الدين كيخسرو بن علاء الدين كيقباد كه دوازدهمين ملوك اين سلسله بود ، از فرزندان قتلمش . مغولان در ارزن الروم فرود آمدند . سنان الدين ياقوت غلام علاء الدين كيقباد امارت آن شهر داشت . مغولان پس از دو ماه محاصره ، شهر را گرفتند و كشتار و تاراج كردند و همچنان پيش راندند . غياث الدين در صحراء نزديك آقشهر و ارزنجان با مغولان

--> [ ( 1 ) ] متن : ارض . [ ( 2 ) ] متن : انطاكيه . [ ( 3 ) ] متن : طغرل . [ ( 4 ) ] متن : آذربايجان . [ ( 5 ) ] متن : كعودنيه . [ ( 6 ) ] متن : نكسار . [ ( 7 ) ] متن : كوريه . [ ( 8 ) ] متن : كسحونيه . [ ( 9 ) ] متن : برلو . [ ( 10 ) ] متن : بيكو .